luty 14th, 2008

W pępku (płaskiego) świata: co ma Kraków, a inni nie?

Kategoria wpisu: Dyskusje, Śniadania Piątkowe - Paweł Płaszczak @ 14:48

Zaciekawiła mnie notatka z dzisiejszego The Register, w kontekście znacznie głębszego tematu który chciałbym poruszyć na jutrzejszym śniadaniu. Notatka jest krótka: w dziedzinach usług telekomunikacyjnych i elektronicznych (np. tworzenie software na zlecenie), Unia Europejska będzie wkrótce naliczać VAT według stawek z kraju klienta, a nie dostawcy. Czy nie oznacza to istotnych skutków dla przedsiębiorstw informatycznych z Krakowa?

Celem przepisu jest wyrównanie szans dostawców usług z całej Europy, niezależnie od ulg które daje lokalny ustawodawca (przykładowo w Polsce, eksportowane usługi elektroniczne nie są obecnie objęte podatkiem). Ziemia, a przynajmniej ten kawałek Ziemi, staje się zatem jeszcze bardziej płaski.Kolejny atrybut przemawiający za lokalizacją siedziby przestaje istnieć. To rodzi nową aktualność pytania, które każdy krakowski przedsiębiorca przynajmniej raz sobie postawił: mając do wyboru cały świat, dlaczego mam budować przyszłość w Polsce, a w szczególności w Krakowie? Czy taka lokalizacja firmy zwiększa czy zmniejsza szanse na sukces na globalnym rynku IT?

Mam wrażenie, że na to pytanie coraz trudniej odpowiedzieć w pozytywny sposób. Osobiście polemizuję z argumentami słyszanymi najczęściej. Spróbuję niektóre przedstawić:

1. “Kraków to tania siła robocza”.

Takie twierdzenie mogło być aktualne z końcem lat 90-tych, teraz jednak chyba wszyscy zgodzą się że należy odłożyć go do lamusa. Przy stale rosnących polskich zarobkach, jednych z najwyższych w Europie kosztach pracy (ZUS), oraz kosztach wynajmu biura 10-krotnie powyżej stawki w Indiach, argumentacja traci sens. Szczególnie, że tuż za miedzą leżą dużo tańsze Lwów i Mińsk, nie mówiąc już o Bukareszcie - już w Unii. Ostatnio otrzymana przeze mnie oferta z Chin proponuje usługi programistów trzykrotnie poniżej kosztów programistów polskich.

2. “Z Krakowem się lepiej współpracuje, bo brak różnicy kulturowej”

Mam mieszane uczucia do tej argumentacji. Z zażenowaniem usłyszałem ją kiedyś w mocniejszej formie: “nie można kazać pisać oprogramowanie komuś, kto wczoraj pasał krowy” - rozmówca miał na myśli Indie. Nie zdając sobie z tego sprawy, mówił o kraju, który zbudował kolej w roku 1951, a więc zanim powstała galicyjska kolej północna Wiedeń-Lwów. Jest to również kraj gdzie dzisiejsza lingua franca, angielski, jest językiem urzędowym, w przeciwieństwie do Polski. Jest to wreszcie kraj od dawna, w zasadzie już zwyczajowo, odciążający USA w rynku usług co skutkuje niezmiernie intensywną wymianą biznesową. Obawiam się, że różnica kulturowa między Polską a USA może być większa niż między USA i Indiami. Łatwo zilustrować to powszechnie opowiadanym w Polsce dowcipem o przeciętnym Amerykaninie który nie wie, na jakim kontynencie leży Warszawa. Ten dowcip mówi prawdę. Problem w tym, że ten sam Amerykanin dobrze wie, na jakim kontynencie leży Bangalore lub Hyderabad. Jest tak dlatego, że Indie mają kilkadziesiąt lat tradycji i dobrą reputację usług w wysokich technologiach, której nie ma Polska.

Czy istnieją więc wciąż jakieś praktyczne przesłanki dla nowych inwestycji IT właśnie w Krakowie? Czy to, co obserwowaliśmy przez ostatnie 2 lata, to początek boomu, czy też raczej chwilowa moda? W jaki sposób firmy IT mające siedzibę w Polsce i w Krakowie powinny działać, aby uczynić z tej lokalizacji zaletę i zwiększyć swoje szanse na rynku światowym?

Ten wątek kandyduje na temat tygodnia na najbliższym Śniadaniu Piątkowym.